Page content

Pijn, waarom en wat is het nut hiervan?

Pijn, waarom en wat is het nut hiervan?

Onlangs heb ik een bezoek moeten brengen aan de kaakchirurg. Ik ben erg bang voor tandartsen en mondhygiënisten, maar van het woord kaakchirurg en verstandskiezen laten trekken, gingen de zweetdruppels helemaal lopen. Ik zag er van te voren dus erg tegenop. Het hele festijn was binnen 15 minuten klaar en met 20 minuten stond ik weer bij de uitgang van het ziekenhuis. ‘’Zo, dat viel mee hè!’’, was de reactie van mijn vriend die mee moest ter geestelijke ondersteuning. Nou dat viel helemaal niet mee! En de dagen erna waren ook geen pretje….

Door mijn bezoek aan de kaakchirurg raakte ik ‘geïnspireerd’ voor het schrijven van deze blog want waarom hebben we eigenlijk pijn? En wat is het nut van pijn?

Strip Pijn

‘‘No pain, no gain’’, ‘’pijn is een signaal dat je moet stoppen’’, ‘’waar je niet dood aan gaat, maakt je sterker’’, enkele opvattingen die mensen kunnen hebben. Pijn is erg vanzelfsprekend en iedereen herkent het fenomeen. Het is wetenschappelijk bewezen dat de ene persoon beter tegen pijn kan en daarmee een hogere pijngrens heeft, dan de ander. Men kan zich verbazen over de vanzelfsprekendheid waarmee in andere culturen pijnlijke rituelen schijnbaar ‘pijnloos’ worden ondergaan. Met de komst van de narcose (circa 1850) kunnen we gemakkelijk pijn onderdrukken. Hiervoor werden alle medische verrichtingen bij volle bewustzijn ondergaan.

Een overkoepelende organisatie (het International Association for the Study of Pain, IASP), houdt zich bezig met de bestudering van pijn. De definitie die zij hebben gegeven aan pijn is als volgt: “pijn is een onaangename zintuigelijke en emotionele gewaarwording, die verband houdt met feitelijke of mogelijke weefselschade, of wordt beschreven in termen van weefselschade”.

Pijn is altijd subjectief en hangt mede af van individuele interpretatie en levenservaringen.

De functie van pijn is over het algemeen nuttig, maar soms schiet pijn zijn doel voorbij. In dat geval is de pijn zelf het probleem. Bij pijn denken we al snel dat er iets mis in het lichaam. Wanneer je je stoot of brandt aan een te heet voorwerp is pijn een waarschuwingssignaal vanuit het brein. Toch als we de definitie beter lezen, zien we dat pijn niet per se het gevolg hoeft te zijn van schade.

Bijvoorbeeld: iemand die denkt dat zijn rug versleten is kan daardoor ernstige rugpijn krijgen en zijn leven helemaal plaatsen in het teken van rugpijn. Of een zwangere vrouw die ervan overtuigd is dat het kind te groot is voor het baringskanaal, kan alleen daardoor al een pijnlijke bevalling krijgen. Pijn is niet altijd een waarschuwingssignaal, maar ook vaak een emotie.

Kortom, blijkbaar kunnen we pijn ervaren zonder dat er direct sprake is van weefselschade. Het pijnsysteem kan op ‘scherp’ worden gezet in bepaalde situaties.

We maken verschil tussen acute pijn en chronische pijn. Acute pijn is de pijn die direct na een ongeval zoals bij een verzwikte enkel ontstaat. Ook pijn na een operatie wordt een acute pijn genoemd. Deze pijn is over het algemeen goed te lokaliseren en heeft een duidelijke oorzaak. Als er geen aanwijzingen meer zijn dat er weefschade bestaat, omdat de ziekte of aandoening al genezen is en er is toch nog steeds sprake van pijn na drie maanden, dan spreekt men over chronische pijn. Chronische pijn is vaak diffuser aanwezig en lastiger op één punt aan te wijzen.

downloadPijn begint bij de zenuwuiteinden die geprikkeld worden door een stoot of val of door beschadigingen van de zenuwen bij bijvoorbeeld het snijden met een mes in je duim. Die prikkels, elektrische signalen, worden via de zenuwbanen doorgegeven aan het ruggenmerg en vervolgens aan de hersenen. Het is dus uiteindelijk ons brein die doet bepalen of pijn daadwerkelijk als pijn wordt ervaren.

Vele aspecten spelen een rol die meetellen bij het ervaren van pijn:

– Plaats: overal, de rug, enkele punten enzovoort. Voor een violist is pijn aan de pink een drama, terwijl een voetballer toch meer gehinderd wordt door een gescheurde spier in het been.

– Tijdsverloop: aanvalsgewijs, continu, golvend. Onverwachte pijnscheuten maakt vaak angstig en onzeker. Bij golvende pijn zijn er ook momenten dat er geen sprake is van pijn.

– Aard: brandend, stekend, zeurend. Sommige pijnen zijn moeilijk herkenbaar en niet in woorden te beschrijven.

 

Pijn is verweven met emotie, gedachtes, gedrag en sociale gevolgen.

Emotie:

  • Radeloosheid: hoe moet het nu verder met mij?
  • Woede: waarom ik? Waar heb ik dit aan verdiend?
  • Frustratie: weer pijn!

Gedachtes:

  • Ik had die dozen niet moeten tillen
  • Ik leef ongezond
  • Ik moet naar de dokter
  • Ik heb iets ongeneeslijks onder de leden

Gedrag:

  • Dokter/Fysio opbellen, oefeningen doen, pijnstillers slikken
  • Pijn vermijden, afleiding zoeken
  • Kreunen van de pijn, klagen, huilen

In de medische wereld is het gebruikelijk pijn op te vatten als een signaal of symptoom om actie te ondernemen. En soms is er inderdaad sprake van weefselschade, een verwonding, verstuiking van de enkelbanden, breuk of andere onderliggende ziekte. Bij chronische pijnklachten ligt dit vaak anders. Hoe werkt ons brein en ons lichaam dan bij chronische pijnklachten? Hier kom ik in mijn volgende blog op terug!

 

Weetjes over pijn

  • De meest voorkomende pijn is chronische pijn, maar liefst 1 op de 5 Nederlanders heeft last van chronische pijnklachten
  • Mensen die depressief zijn en roken hebben een lagere pijngrens dan gemiddeld
  • Sporters en dansers hebben een hogere pijngrens dan niet-sporters
  • Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat vrouwen minder goed tegen pijn kunnen dan mannen
  • 18 % van de Nederlandse bevolking heeft minimaal 2 x per week te maken met een vorm van pijn (hoofdpijn, rugpijn, buikpijn)

 

Groeten,

Iris van der Wal, fysiotherapeut

Comment Section

0 reacties op “Pijn, waarom en wat is het nut hiervan?

Plaats een reactie


*